Một câu hỏi của con, và những giới hạn tôi từng đặt cho chính mình

Jack Ma từng nói: “梦想还是要有的，万一实现了呢？” – Ước mơ thì vẫn nên có, biết đâu một ngày nào đó nó lại trở thành hiện thực.

Tôi rất thích câu nói ấy. Nhưng có lẽ phải đến khi trưởng thành, tôi mới thực sự hiểu được một điều: điều khiến con người từ bỏ một ước mơ đôi khi không phải vì ước mơ ấy quá xa, mà bởi chúng ta đã tự quyết định trước rằng mình không thể.

Có những giới hạn là thật. Nhưng cũng có những giới hạn chỉ tồn tại trong suy nghĩ.

Và câu chuyện này bắt đầu từ một câu hỏi rất đơn giản của cậu con trai tôi.

MỌI THỨ ĐỀU CÓ GIỚI HẠN – KỂ CẢ SỨC CHỊU ĐỰNG CỦA MẸ

Giới hạn không phải lúc nào cũng là điều tiêu cực. Đôi khi, biết giới hạn chính là cách đầu tiên để học cách tôn trọng người khác.

Tôi không phải là một người mẹ hoàn hảo.

Tôi có hai cậu con trai, nhưng không phải lúc nào tôi cũng có thật nhiều thời gian dành cho các con. Cuộc sống của một người trưởng thành có quá nhiều thứ phải lo: công việc, gia đình, tiền bạc, những trách nhiệm trước mắt và cả những dự định riêng cho cuộc đời mình. Có những ngày trở về nhà khi đã rất mệt, tôi chỉ mong hai đứa nhanh chóng đi ngủ để mình có một chút thời gian được yên tĩnh.

Nhưng trẻ con thì hình như không hiểu thế nào là “mẹ đang mệt”. Hai cậu con trai vẫn có thể chạy nhảy, trêu nhau, bày đồ chơi khắp nhà và gọi mẹ hết lần này đến lần khác. Tôi nhắc một lần, hai lần, rồi đến một lúc nào đó, chiếc “bình kiên nhẫn” trong tôi cũng chạm đáy.

Tôi thường cau mày nói với con: “Mẹ muốn làm một người mẹ hiền dịu, nhẹ nhàng lắm chứ. Nhưng sức chịu đựng của mẹ cũng có giới hạn thôi nhé. Con mà cứ tiếp tục thế này là mẹ biến thành sư tử đấy. Mà mẹ thật sự không muốn biến thành sư tử đâu!”

Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy câu nói ấy vừa buồn cười, vừa thật. Làm mẹ rồi mới hiểu, giữa “người mẹ mình muốn trở thành” và “người mẹ trong những ngày thực tế” đôi khi vẫn có một khoảng cách khá xa. Tôi vẫn có những ngày thiếu kiên nhẫn, có những lúc chỉ muốn các con nhanh chóng đi ngủ để mình được nghỉ ngơi.

Nhưng có lẽ, điều đó cũng không khiến tôi trở thành một người mẹ tồi. Tôi chỉ là một người mẹ bình thường, đang cố gắng sống tốt trong những giới hạn rất thật của mình

Có lần, sau khi nghe tôi nói về giới hạn, cậu con trai nhỏ nhìn tôi rồi hỏi:

“Thế mẹ ơi, trên đời này có cái gì là không có giới hạn không?”

Tôi im lặng vài giây.

Một câu hỏi rất trẻ con, nhưng chẳng hiểu sao lại khiến tôi nghĩ rất lâu.

Nếu thời gian có giới hạn, sức lực có giới hạn, tiền bạc có giới hạn, một đời người cũng có giới hạn… vậy điều gì trong con người là không có giới hạn?

Tôi nói với con:

“Có chứ. Trí tưởng tượng của con người là vô hạn.”

Lúc ấy, tôi chỉ nghĩ mình đang trả lời một câu hỏi của con.

Nhưng sau này nhìn lại, tôi nhận ra câu hỏi ấy cũng đang hỏi chính tôi.

CÓ NHỮNG THỨ KHÔNG NÊN VỘI ĐẶT GIỚI HẠN

Sức chịu đựng của con người có giới hạn, nhưng trí tưởng tượng và khả năng hình dung về một tương lai khác thì không nhất thiết phải có.

Tôi kể cho con rằng con có thể tưởng tượng mình bay đến sao Hỏa, trở thành phi công, xây một thành phố giữa những đám mây, hay tạo ra một thứ mà hôm nay trên đời vẫn chưa tồn tại.

Trẻ con có thể nghĩ về những điều rất xa.

Còn người lớn thì thường nghĩ về những điều có thể.

Có lẽ vì càng lớn, chúng ta càng hiểu nhiều hơn về thực tế. Chúng ta biết tiền bạc quan trọng, biết trách nhiệm nặng nề, biết thất bại đau như thế nào và biết rằng mỗi lựa chọn đều có cái giá của nó. Vì thế, trước khi bắt đầu một điều gì, chúng ta thường tự hỏi: Có khả thi không? Có đáng không? Mình có đủ khả năng không?

Những câu hỏi ấy không sai.

Nhưng đôi khi, chúng ta hỏi quá nhiều đến mức chưa kịp thử đã tự đưa ra kết luận.

Tôi từng như vậy.

Tôi từng nghĩ mình không thể đi du học.

Không phải vì có ai nói tôi không thể, mà bởi trong đầu tôi có quá nhiều lý do để tin rằng mình không thể.

LÁ ĐƠN XIN NGHỈ VIỆC

Nếu có một thời điểm khiến tôi cảm nhận rõ nhất về ranh giới giữa “tôi nghĩ mình có thể” và “tôi thực sự bước đi”, có lẽ đó là ngày tôi viết đơn xin nghỉ việc để đi du học.

Tôi vẫn còn nhớ ngày ấy.

Lá đơn ấy, đối với tôi, không giống một lá đơn xin nghỉ việc bình thường. Tôi viết một lá thư cảm ơn và tạm biệt. Tôi cảm ơn công việc, cảm ơn những người đã đồng hành cùng mình, cảm ơn những năm tháng đã đi qua. Và rồi tôi nói lời tạm biệt, bởi tôi cần rời khỏi nơi quen thuộc ấy để đi thực hiện một ước mơ mà mình đã từng không dám nghĩ là sẽ trở thành hiện thực.

Viết xong, tôi nhìn lá đơn rất lâu. Gửi lá đơn cho sếp xong, tôi vừa nhẹ nhõm, vừa hồi hộp. Có lẽ đó là một trong những lần hiếm hoi tôi cảm nhận rất rõ rằng: mình đang bước ra khỏi vùng an toàn của chính mình

Tôi biết mình đang lựa chọn một điều không dễ dàng. Tôi là một người mẹ đơn thân với hai cậu con trai, có công việc, có những trách nhiệm mà không thể chỉ vì một giấc mơ mà biến mất. Tôi cũng không biết cuộc hành trình phía trước sẽ như thế nào.

Nhưng có một điều tôi biết rất rõ: nếu không đi, có lẽ sau này tôi sẽ luôn tự hỏi “Nếu ngày ấy mình thử thì sao?”

Tôi không muốn sống với câu hỏi ấy.

Vậy là tôi đi.

Tôi sang Trung Quốc học thạc sĩ. Có những ngày rất mệt, có những lúc nhớ con, có những lúc tự hỏi liệu mình có đang lựa chọn một con đường quá khó hay không. Nhưng rồi từng bước một, tôi cũng đi đến cuối hành trình.

Tôi nhớ ngày chia tay công ty, Sếp nhìn tôi, cười và nói: “Em thật dũng cảm.” Tôi chỉ cười.

Nhưng câu nói ấy khiến tôi nghĩ rất lâu.

Bởi khi đang ở trong một hành trình, có lẽ chúng ta thường không nhìn thấy sự dũng cảm của chính mình. Chúng ta chỉ nghĩ: việc này cần phải làm, vậy thì cứ làm thôi.

Mãi đến khi một người khác nói rằng “Em thật dũng cảm”, tôi mới chợt nhận ra: à, hóa ra ngày ấy mình cũng đã bước ra khỏi một giới hạn rất lớn của chính mình.

Ngày cầm tấm bằng trên tay, điều khiến tôi xúc động nhất không phải là một tấm bằng. Mà là tôi hiểu rằng: có những điều mình từng nghĩ là không thể, chỉ bởi vì mình chưa từng cho bản thân một cơ hội để thử.

CÓ NHỮNG GIỚI HẠN CẦN TÔN TRỌNG, NHƯNG CŨNG CÓ NHỮNG GIỚI HẠN CẦN THỬ VƯỢT QUA

Có lẽ cũng vì thế mà khi nghĩ về các con, tôi không còn muốn mình trở thành một người mẹ lúc nào cũng phải biết cách dạy con điều gì đó.

Tôi không có quá nhiều thời gian. Tôi cũng không phải lúc nào cũng đủ kiên nhẫn. Có những ngày tôi mệt, có những ngày tôi chỉ muốn con ngủ sớm. Và có những lúc, thay vì một bài học thật hay, tôi chỉ có thể nằm cạnh con và nói: “Thôi, mẹ buồn ngủ rồi, mình đi ngủ nhé.”

Nhưng chính những khoảnh khắc rất bình thường ấy lại có thể để lại trong tôi những điều rất đẹp.

Có một tối, cậu con trai nói chuyện mãi không dứt. Tôi buồn ngủ nhưng con vẫn còn rất nhiều điều muốn kể. Tôi liền nói với con:

“Mẹ có một ước mơ là được đi vòng quanh thế giới.”

Không cần suy nghĩ lâu, con trả lời:

“Thế con sẽ làm phi công. Con sẽ lái máy bay đưa mẹ đi vòng quanh thế giới.”

Tôi bật cười.

Tôi nói: “Ok, thế bây giờ mẹ đi ngủ để vào giấc mơ lên máy bay của con đi vòng quanh thế giới đây. Hẹn gặp con trong giấc mơ nhé.”

Tôi nhắm mắt.

Một lúc sau, bên tai vẫn còn văng vẳng giọng nói của con:

“Con cũng vào giấc mơ đây…”

Rồi hai mẹ con chìm vào giấc ngủ lúc nào không hay.

Tôi rất thích khoảnh khắc ấy.

Bởi nó chẳng có gì đặc biệt. Không có bài học lớn lao nào. Không có một cuộc trò chuyện sâu sắc giữa mẹ và con.

Chỉ có một người mẹ mệt mỏi muốn đi ngủ, một đứa trẻ vẫn còn đầy những câu hỏi, và hai người cùng mang một giấc mơ vào trong đêm.

Nhưng có lẽ, cuộc sống vốn được tạo nên từ những điều bình thường như thế.

GIỚI HẠN VÀ VÔ HẠN

Cuộc sống có những giới hạn rất thật, nhưng chúng ta không nhất thiết phải biến những giới hạn của hiện tại thành giới hạn của tương lai.

Tôi không nghĩ cuộc sống là vô hạn. Chúng ta vẫn có những giới hạn rất thật. Thời gian có giới hạn. Sức lực có giới hạn. Tiền bạc có giới hạn. Một đời người cũng có giới hạn.

Tôi biết điều đó.

Tôi cũng biết mình không thể có tất cả những gì mình muốn. Không phải giấc mơ nào cũng trở thành hiện thực. Không phải cứ dám nghĩ là sẽ làm được. Nhưng tôi vẫn muốn giữ cho mình khả năng tưởng tượng.

Nhưng có lẽ điều chúng ta không nên vội giới hạn chính là khả năng trở thành một phiên bản khác của chính mình.

Tôi từng nghĩ mình không thể đi du học.

Tôi đã đi.

Tôi từng nghĩ hoàn cảnh của mình không phù hợp để bắt đầu lại.

Tôi vẫn bắt đầu.

Tôi từng nghĩ có những điều quá xa đối với mình.

Rồi tôi nhận ra, đôi khi khoảng cách lớn nhất không nằm ở nơi chúng ta muốn đến, mà nằm ở ý nghĩ rằng “mình không thể đến đó.”

Có những giới hạn cần được tôn trọng.

Nhưng cũng có những giới hạn cần được thử bước qua.

Có lẽ trưởng thành không phải là sống một cuộc đời không có giới hạn. Mà là biết đâu là giới hạn của thực tế, đâu là giới hạn do chính mình tạo ra.

Đôi chân cần mặt đất.

Nhưng tâm trí vẫn cần một bầu trời.

Và tôi cũng muốn giữ cho các con mình một bầu trời như thế. Không phải để chúng tin rằng mình có thể làm tất cả, mà để khi đứng trước một điều chưa từng có, chúng không quá sớm nói rằng:

“Con không làm được.”

Còn tôi, tôi vẫn sẽ là một người mẹ không hoàn hảo. Vẫn có những ngày mệt mỏi, vẫn có lúc hết kiên nhẫn, vẫn có lúc muốn biến thành một con sư tử.

Nhưng có lẽ tôi không cần phải hoàn hảo.

Tôi chỉ cần tiếp tục sống cuộc đời của mình, tiếp tục bước đi, tiếp tục thử những điều mình từng nghĩ là không thể và tiếp tục giữ cho mình một chút tưởng tượng về những nơi chưa từng đến.

Biết đâu, một ngày nào đó, cậu con trai sẽ thật sự trở thành phi công.

Biết đâu nó sẽ lái một chiếc máy bay đưa mẹ đi vòng quanh thế giới.

Cũng có thể không.

Nhưng tôi thích việc nó từng mơ như thế.

Và tôi cũng thích việc mình vẫn còn những giấc mơ chưa thực hiện.

Bởi cuối cùng, giới hạn cho chúng ta biết mình đang đứng ở đâu. Còn vô hạn nhắc chúng ta rằng mình vẫn có thể đi xa hơn.

梦想还是要有的，万一实现了呢!

Ước mơ thì vẫn nên có, biết đâu một ngày nào đó, nó thật sự trở thành hiện thực.

Biết ơn vì bạn đã ở đây!

Rose!